Lernu en la bretona lingvo / Lernu e brezhoneg eo Mi aldonis la bretonan al la listo de la tradukeblaj lingvoj, en kiu Lernu! tradukeblas. La retejo Lernu! do ekvideblas en la bretona. Nu, nur 2.1% de la literoĉenoj estas tradukitaj ĝis nun, kaj mi nur povis traduki la plej facilajn aĵojn.
br Kregiñ em eus da dreiñ al lec'hienn Lernu! e brezhoneg. Arabat eo pennfolliñ rak 2.1% hepken eo bet troet. N'eo ket kalz kalz, ha traoù aesañ hepken am eus troet. Re diaes eo treiñ traoù diaesoc'h c'hoazh, n'on ket barrek a-walc'h e brezhoneg.
C'hoant am eus da dreiñ... / Mi deziras traduki... br Ul lec'hienn eus a c'hentañ a zo Lernu.net evit deskiñ esperanteg. Troet eo c'hoazh al lec'hienn-se en ur bern yezhoù. Met n'eo ket e brezhoneg c'hoazh. Deskiñ a ran brezhoneg, ha c'hoant am eus da dreiñ anezhañ e brezhoneg. N'on ket barrek a-walc'h, koulskoude, evit treiñ traoù diaes ma-unan. Klask a ran neuze brezhonegerien evit sikour ha krouiñ ur skipailh bihan.
eoLernu.net estas bonega retejo por lerni Esperanton. La paĝaro jam haveblas en multegaj lingvoj, sed ankoraŭ ne en la bretona. Ĉar mi nuntempe lernas la bretonan, mi ŝatus ektraduki ĝin en la bretona. Tamen, mi verdire ne ankoraŭ sufiĉe regas la bretonan por traduki malfacilaĵojn sole. Ĉu estas iu(j) bretonisto(j), kiu(j) ŝatus helpi por fari laboran teameton?
Esperantaj nombroj en Javaskripto Por lerni iom da Javaskripto, mi skribis tiun programeton. Povas ankaŭ esti utila por tiuj, kiuj lernas la Esperantajn nombrojn. Bonvolu atentigi pri cimoj, se vi trovas iujn, aŭ pri plibonigoj, ĉar mi estas novulo en Javaskripto.
Mi bezonis provi ĉi tiun Perl-skripton, por kredi, ke ĝi ja faras tion, kion ĝi pretendas. Provu vi mem. Belega mallonga programo kun mirinda eliro. Plie, oni povas agordi la nombron de komputendaj ciferoj de π redaktante la centran nombron 1000000.
Ŝtormoj de Bretonio / Barr-amzerioù e Breizh eo Ŝtormoj oftas dum vintro en Bretonio. La marbordo tiam fariĝas bela spektaklo, almenaŭ por tiuj, kiuj ne navigas. En la jena filmeto, videblas la lumturoj Ar Men (La Ŝtono), La Vieille (La Maljuna) kaj Tevennec. Antaŭ 1990, estis ankoraŭ ĉiam du gardistoj, kiuj loĝis en la lumturoj. Nuntempe, ĉio estas aŭtomatizata. La lumturo Ar Men estis la plej fora en la maro, kaj eble la plej elprovanta por siaj gardistoj, kiuj nomis ĝin «La infero de la inferoj». La vivkondiĉoj estis tie simplegaj. Ne estis eĉ hejtado. Dum fortaj ventoj, la alfrapantaj marondegoj laŭdire tremigis la tutan turon, kaj faligis ĉion, kiu estis alkroĉita sur la muroj. Dum pli bela tempo, la ŝtontura insuleto tedigis siajn gardistojn same kiel malliberejo.
br Brav ha dañjerus eo ar mor e-kreiz ar barr-amzer.
Libera programo de la tago: optipng optipng estas programo por optimigi grandon (en bajtoj)
de bildodosiero en la formato PNG, sen perdi informon ajn.
Tre facilas uzi ĝin. Jen ekzemplo:
$ wget http://dominique.pelle.free.fr/pic/gvim-eo.png
$ ls -l gvim-eo.png
-rw-r--r-- 1 pel pel 58352 2009-01-18 19:25 gvim-eo.png
$ optipng gvim-eo.png
OptiPNG 0.6: Advanced PNG optimizer.
Copyright (C) 2001-2008 Cosmin Truta.
** Processing: gvim-eo.png
670x504 pixels, 4x8 bits/pixel, RGB+alpha
Reducing image to 3x8 bits/pixel, RGB
Input IDAT size = 58140 bytes
Input file size = 58352 bytes
Trying...
zc = 9 zm = 8 zs = 0 f = 0 IDAT size = 43899
zc = 9 zm = 8 zs = 1 f = 0 IDAT too big
zc = 1 zm = 8 zs = 2 f = 0 IDAT too big
zc = 9 zm = 8 zs = 3 f = 0 IDAT too big
zc = 9 zm = 8 zs = 0 f = 5 IDAT too big
zc = 9 zm = 8 zs = 1 f = 5 IDAT too big
zc = 1 zm = 8 zs = 2 f = 5 IDAT too big
zc = 9 zm = 8 zs = 3 f = 5 IDAT too big
Selecting parameters:
zc = 9 zm = 8 zs = 0 f = 0 IDAT size = 43899
Output IDAT size = 43899 bytes (14241 bytes decrease)
Output file size = 44027 bytes (14325 bytes = 24.55% decrease)
$ ls -l gvim-eo.png
-rw-r--r-- 1 pel pel 44027 2009-01-18 19:26 gvim-eo.png
En tiu ĉi ekzemplo, la originala PNG-bildo grandis je 58.352
bajtoj. La programo optipng sukcesis plidensigi ĝin je
43.899 bajtoj sen perdi iun informon ajn. Kiom ĝi
plidensigas bildon kompreneble dependas de la eniga bildo.
Iafoje, ĝi ne sukcesas plidensigi bildon, sed miasperte,
optipng sukcesas plidensigi preskaŭ ĉiujn PNG-bildojn.
Kiel funkcias optipng? La programo provas
reenkodigi la bildon plurmaniere,
kaj finfine elektas tiun metodon, kiu igas la bildon plej
malgranda.
Do nun, pensu pri uzi optipng por ŝpari diskospacon,
kaj por plirapidigi retumadon.
Amuzaj bretonaj vortoj Amuzajn vortojn mi lernas dum mia studado de la
bretona lingvo. Jen kelkaj ridetigantaj trovaĵoj,
kiuj certe plaĉos al la tokiponistoj:
karr-tan
karr-nij
karr-houarn
dour-tan
pellgomz
marc´h-houarn
Demando: Ĉu vi povas diveni, kion ili signifas se mi
aldonas ke:
C'HWERTY Keyboard in Ubuntu / Klavaro C'HWERTY en Ubuntu / Ar c´hlavier C'HWERTY dindan Ubuntu en I recently bought the Breton
C'HWERTY
keyboard which I talked about
earlier.
It worked well with Windows but I wanted to used it with Linux.
I could only find a xmodmap file,
but xmodmap is now deprecated in Ubuntu which uses
Xkb.
C'HWERTY keyboard
layout thus wasn't supported unfortunately in Ubuntu-8.10. So I spent the
weekend reading about how to set up keyboard layouts in Xorg and I hacked
a C'HWERTY keyboard layout. Properly handling the trigraph
C´h
and digraph
Ch
caused me some headaches but
asking in the Xorg mailing list
I found the solution.
The Breton keyboard now works wonderfully in Ubuntu-8.10.
Of course, even Esperanto letters are also mapped.
Hopefully the C'HWERTY keyboard layout
will be integrated
in the official Xorg and Linux distributions.
Here are screenshots of the keyboard selection in GNOME:
Here are the files that I modified to get the keyboard to work:
eo Mi freŝdate aĉetis la bretonan klavaron
C'HWERTY
pri kiu mi skribis pli
malfrue.
Ĝi funkciis bone per Vindozo, sed mi volis uzi ĝin kun Linukso.
Mi nur povis trovi dosieron
xmodmap, sed xmodmap nun ne plus uziĝas en Ubuntu, ĉar Xkb anstataŭigis ĝin. La klavaro C'HWERTY
ne estis bedaŭrinde subtenata de Ubuntu-8.10. Do mi pasigis la semajnfinon
legante pri kiel krei novan klavaran mapigon por Xorg kaj kodumis
subtenon de la klavaro C'HWERTY. Ĝusta traktado de la trigrafo
C´h
kaj digrafo
Ch
kaŭzis iom da kapdoloroj, sed
demandante ĉe la dissendlisto de Xorg
mi trovis solvon.
La bretona klavaro nun funkcias bonege per Ubuntu-8.10.
Kompreneble eĉ Esperantaj literoj estas ankaŭ mapigitaj.
Espereble subteno de la klavaro C'HWERTY
enigos
en la oficiala Xorg kaj en Linuksaj distribuaĵoj.
Ĉi-supre estas ekrankopioj de la klavara elekto en GNOME, kiu nun
proponas la elekton C'HWERTY. Ĉiuj ŝanĝitaj dosieroj,
troveblas ĉi-supre.
fr J'ai récemment acheté
le clavier breton
C'HWERTY
à propos duquel j'avais
déjà écrit.
Il fonctionnait bien avec Windows mais je souhaitais l'utiliser avec Linux.
Je n'ai trouvé qu'un fichier
xmodmap
mais xmodmap est maintenant obsolète et remplacé par Xkb sous Ubuntu.
Le clavier C'HWERTY n'était donc pas supporté par Ubuntu-8.10.
J'ai donc passé le weekend à lire comment créer un clavier
pour Xorg et j'ai finalement configuré le clavier C'HWERTY.
Traiter correctement le trigramme
C´h
et le digramme
Ch
a causé quelques maux de tête, mais après avoir
demandé dans la liste de diffusion de Xorg
j'ai trouvé la solution.
Le clavier breton fonctionne maintenant correctement avec Ubuntu-8.10.
Évidemment, les lettres espéranto sont aussi mappées.
J'espère que le support du clavier C'HWERTY
sera intégré
à la version officielle de Xorg et dans les
distributions Linux.
br Deskiñ a ran brezhoneg gant ul levr nevez, brav ha tev. Poent eo komz ha skrivañ un tamm brezhoneg bremañ.
eo Mi daŭre studas la bretonan lingvon, nuntempe per nova lernolibro, kiun mi freŝdate aĉetis ĉe Amazon. Mi ĵus ricevis ĝin ĉi-semajnfine. La metodo enhavas libron de 578 paĝoj kaj kvar KD-ojn. Estas sufiĉe nova libro de ASSIMIL verkita de Divi Kervella. Ĝi anstataŭigas pli malnovan bretonan metodon de ASSIMIL en du volumoj. Iu skribis ampleksan recenzon (en la franca) pri tiu nova metodo. Laŭ la recenzisto, la nova lernolibro tre bonas. Mi nur legis kelketajn lecionojn, kaj jam konsentas pri lia takso. Sed ĝi eble iom malfacilas por vera komencanto mi opinias. Ĉar la bretona lingvo estas tiom malsama ol la aliaj lingvoj, kiujn mi konas, gravas enkonduki ĝin malrapide en la komenco mi opinias. Bonŝance, mi jam havas kaj legis pli simplan enkondukan lernolibron verkitan de Fañch Morvannou kaj tio tre helpas.
$ wget http://www.drouizig.org/scylla1872/oo/geriadur_brezhoneg_OO2.0.1.zip
$ unzip geriadur_brezhoneg_OO2.0.1.zip
$ vim -c 'mkspell br br_FR | q'
$ ls -l br.utf-8.spl
-rw-r--r-- 1 pel pel 501045 2008-12-29 01:38 br.utf-8.spl
$ mv br.utf-8.spl ~/.vim/spell/.
Kaj en mia dosiero ~/.vimrc, mi aldonis novajn agordojn por baskuli la literumilon al la bretona lingvo (inter aliaj lingvoj) pere de la klavo F7:
if has('spell')
set spell
if has('eval')
" Baskuli lingvojn de literumilo
let g:myLang = 0
let g:myLangList = [ "en_us", "eo", "fr", "it", "de", "es", "br" ]
function! MySpellLang()
let g:myLang = g:myLang + 1
if g:myLang >= len(g:myLangList) | let g:myLang = 0 | endif
if g:myLang == 0 | setlocal spell spelllang=en_us | endif
if g:myLang == 1 | setlocal spell spelllang=eo | endif
if g:myLang == 2 | setlocal spell spelllang=fr | endif
if g:myLang == 3 | setlocal spell spelllang=it | endif
if g:myLang == 4 | setlocal spell spelllang=de | endif
if g:myLang == 5 | setlocal spell spelllang=es | endif
if g:myLang == 6 | setlocal spell spelllang=br | endif
echo "language:" g:myLangList[g:myLang]
endf
map <F7> :call MySpellLang()<CR>
imap <F7> <C-o>:call MySpellLang()<CR>
endif
map <F8> :set spell!<CR>
endif
Ĉio ŝajne funkcias bone, kiel montras la ĉi-suba ekrankopio. Tamen, ne estas iu permesilo ajn kun la dosieroj de la bretona vortaro Hunspell, do mi ne povos sendi ilin al la deponejo de Vim sen unue klarigi tion.
br Reizher reizhskrivadurel ar Vim e brezhoneg. fr Correcteur orthographique de Vim en breton. it Controllo ortografico di Vim in bretone. en Vim spelling checker in Breton.
Ĉu Esperanto en usonaj lernejoj? eo Tiu ideo nuntempe okupas la 5-an rangon en la kategorio Edukado, kaj bezonas 27 pliajn voĉdonojn por eniri la 2-an raŭndon. en This idea is currently in 5th Place in Education category and needs 27 more votes to make it into the second round. fr Cette idée occupe à présent la 5e place dans la catégorie Éducation et a besoin de 27 votes de plus pour atteindre le second tour. it Questa idea occupa attualmente la 5a posizione nella categoria Educazione e ha bisogno di altri 27 voti per partecipare al secondo turno.
Son Ar Chistr / Kanto de la cidro Jen bona tradicia kanto en la bretona lingvo, kiun indas malkovrigi (versio de Alan Stivell, 1970):
Ev chistr 'ta Laou, rak chistr zo mat, loñla Ev chistr 'ta Laou, rak chistr zo mat Ev chistr 'ta Laou, rak chistr zo mat Ur blank, ur blank ar chopinad loñla Ur blank, ur blank ar chopinad
Ar chistr zo graet 'vit bout evet, loñla Hag ar merc'hed 'vit bout karet
Karomp pep hini e hini, loñla 'Vo kuit da zen kaout jalousi
N'oan ket c'hoazh tri miz eureujet, loñla 'Ben 'vezen bemdez chikanet
Taolioù botoù, fasadigoù, loñla Ha toull an nor 'wechadigoù
Met n'eo ket se 'ra poan-spered din, loñla Ar pezh 'oa bet lavaret din
Lâret 'oa din 'oan butuner, loñla Ha lonker chistr ha merc'hetaer
Ev chistr 'ta Laou, rak chistr zo mat, loñla Ur blank, ur blank ar chopinad
Multaj aliaj versioj troveblas ĉe youtube. Tiu de la germana bando Vermaledeyt ankaŭ agrablas:
Ludoj Tiuj ludoj iom plaĉis al mi. Atentu, ili povas inciti, iriti, frustri, ridigi, tedigi, sakrigi, frenezigi, stresigi, altigi la sangpremon, elradikigi restantajn harojn, plialtigi inteligencon, stultigi, kaj eĉ vomigi. Sed tion precize intencis la aŭtoro.
duopa ludo: uzu vian muson, por ke neniuj el la du buletoj falu. Mi tre scivolas, pri kiom da tempo vi daŭras (vidu mian tempon ĉi-sube).
nepreciza labirinto: uzu la sagojn de la klavaro, por eliri el la labirinto... sen tro damaĝi viajn okulojn.
labirinto kun distraĵoj: alia labirinta ludo, nur uzu la sagojn de la klavaro por eliri... sen vomi ĉi-foje.
vermo: kontrolu la vermeton per la sagoj de la klavaro. Facila... nu, almenaŭ en la komenco.
Liveraj notoj de Fajrovulpo-3.0.5 Legante la liverajn notojn de la ĵus aperinta retumilo Fajrovulpo-3.0.5 (16 Dec 2008), mi trovis agrablan fruan kristnaskan donaĵon: Fajrovulpo-3.0.5 haveblas oficiale en Esperanto. Kvankam la ĉi-subaj liveraj notoj ŝajne ne haveblas en Esperanto, la retumilo mem estas tute tradukita. La Esperanta versio elŝuteblas por Linukso, Makintoŝo OS X, kaj eĉ por Vindozo.
Ar c'hlavier C'HWERTY - La klavaro C'HWERTY Legante sur la reto pri la bretona, mi hazarde trovis hodiaŭ iun, kiu faris bretonan klavaron. Malaĉas! Ĝi nomiĝas «C'HWERTY». C'H estas trigrafa litero de la bretona lingvo (sonas kiel la esperanta litero Ĥ). La klavaro «C'HWERTY» ne nur havas la tutajn literojn por la bretona lingvo, sed ankaŭ la nomoj de la tastoj kiel Ktrl, Enenklavo (ktp.) estas en la bretona. Se vi havas ian intereson pri la bretona, la klavaro aĉeteblas rete. La paĝo eĉ mencias la signojn de Esperanto. Mi planas aĉeti ĝin. Ĝi ĵaluzigos tiujn konformistojn, kiuj fanfaronas kun liaj klavaroj DVORAK.
Ankaŭ tre plaĉas al mi kiel kreiĝis tiu klavaro. Mi ĉi-sube tradukas el la franca interesan artikolon pri la faristo de la klavaro. Aliaj artikoj haveblas tie. NEORDINARAĴO
La bretona klavaro, konstruita en Ĉinio…
La bretona estas lingvo, kiu gravas… en Tajvano. Philippe Basciano-Le Gall povas demonstri ĝin. En printempo, tiu juna inĝeniero pri komputiloj el la urbo Vannes ekpripensis komputilan klavaron por la bretona lingvo, kaj poste serĉis fariston. «Usonaj firmaoj el la Silicia Valo proponis al mi du prototipojn po 300€ por unito. Usonaj klavaroj agordataj per glumarkaj klavoj, iom multekostas por klavaraĉo.»
Philippe volas trovi ion pli bonan por sia klavaro «C'hwerty» digna de ĝia nomo, pliriĉigita de kvar majusklaj literoj, la CH, la C'H, la Ù kaj la Ñ. La funkciaj klavoj (ktrl aŭ alt por la spertuloj) estas ankaŭ en la bretona. «Mi eĉ plibonigis la francan klavaron per la klavoj œ kaj æ kaj antaŭpensis supersignojn por Esperanto. Mi volis klavaron, kiu malaĉas.»
Kontaktita per retpoŝto - tamen en la angla - granda Tajvana faristo ekkunlaboras. «Kiom ni faras? Ĉu 10 000?» «Nu, prefere 500 por ekvidi», respondis la loĝanto de Vannes. «La minimumo estis po 600 por paledo, aŭ po 300 por duona paledo. Mi financis 300 el ili, iom surprizita, ke tia merkato interesis ilin.»
Post kelkaj mesaĝoj de mastroj de elektronikaj firmaoj, kaj post banka ĝiro, Philippe ricevis… el Ĉinio 300 «C'hwerty» kun la marko KAD, por Korvigelloù An Drouizig, la nomo de lia asocio, kiu vendas la produkton. «Mi volas rehavi tion, kion mi financis, sed mi ne faras tion por la mono. Mi celas helpi la komputilan tajpadon en la bretona por prezo modera: po 40€ por klavaro.» Un prezo de amikoj, certe tradukeblas en la ĉina kaj en la bretona lingvoj. Gratulon Philippe! Tio pensigas min: se iu sola sukcese faris klavaron por la bretona, certe eblus fari tion por Esperanto, ĉu ne?
Progresoj en la lernado de la bretona Mia intereso pri la bretona lingvo kreskas lastatempe. Mi jam provis antaŭ longa tempo la retajn kursojn ĉe kervarker, sed mi tiam trovis ilin iom malfacilaj. La lingvo kompreneble ne facilas, kiel la planlingvo Esperanto. Tamen, reprovante, mi nun ekkomprenas pli pri la bretona lingvo, kaj mia intereso finfine pli kreskas. Mi ne ankoraŭ sentas min sufiĉe lerta por uzi ĝin aktive, sed iam eble ti ĉi blogo fariĝos ankaŭ iom bretonlingve. Tio kio plej feliĉigas min, estas kiam mi trovas en leciono skribatajn vortojn, kiujn mi memoras aŭdi antaŭ multaj jaroj precipe de mia avino. Imagu, mi neniam antaŭe legis tiujn vortojn, mi nur aŭdis ilin. Do legi ilin alportas al mi karesajn malnovajn memorojn. La denaska lingvo de mia avino estis la bretona, same kiel por miaj aliaj geavoj. Mia avino nur parolis en la bretona kiam ŝi estis infanino, kaj nur lernis la francan poste. Pro tio ŝi iafoje uzis kelketajn bretonajn vortojn, kiam ŝi parolis en la franca. Kaj tiuj vortoj nun revenas al mi studante la lingvon. Domaĝe, ke mi ne studis ĝin pli june. Sed estas neniam tro malfrue, ĉu ne?
Lingva helpanto serĉata eo Saluton. Mi dezirus studi la bretonan lingvon. Mi jam konas kelketajn vortojn kaj esprimojn, sed ne vere scipovas la lingvon. Mi provis lerni ĝin rete, sed ne estas tiom da haveblaj rimedoj. Mi lernis Esperanton sole kaj sufiĉe facilis. Sed la bretona pli malfacilas, kaj mi kredas, ke mi bezonas helpanton. Ĉu estas iu bretonisto, kiu ŝatus fariĝi helpanto? Dankon.
fr Salut. Je souhaiterais étudier la langue bretonne. Je connais déjà quelques mots et expressions, mais je ne connais pas vraiment la langue. J'ai essayé de l'apprendre en ligne, mais les ressources disponibles ne sont pas nombreuses. J'ai étudié l'espéranto seul et c'était assez facile. Mais le breton est plus difficile, et je crois avoir besoin d'une aide linguistique. Y a-t-il un bretonnant qui voudrait bien devenir aide linguistique ? Merci.
en Hi. I'd like to study the Breton language. I already know a few words and expressions, but I don't really know the language. I tried to study it online, but resources are scarce. I studied esperanto alone and it was rather easy. But Breton is harder, and I believe I need a tutor. Is there a Breton speaker who would not mind becoming a tutor? Thanks.
it Salve. Mi piacerebbe imparare la lingua bretone. Conosco già qualche parola ed espressione. Ma non conosco veramente la lingua. Ho provato a studiarla su Internet, ma non ci sono molte risorse. Ho studiato l'esperanto da solo ed era abbastanza facile. Il bretone invece è più difficile. E credo di aver bisogno di un assistente linguistico. C'è qualcuno che parla il bretone ed a cui piacerebbe assistere? Grazie.
Zamenhof estis bretonisto Jen lecioneto pri la bretona lingvo (kelta lingvo parolata en Bretonio, okcidenta parto de Francio): la numeroj en la bretona kaj en Esperanto.
bretona
Esperanto
0
mann
nul
1
unan
unu
2
daou
du
3
tri
tri
4
pevar
kvar
5
pemp
kvin
6
c'hwec'h
ses
7
seizh
sep
8
eizh
ok
9
nav
naŭ
10
dek
dek
Ĉu vi rimarkas ion strangan? Interese, la numeroj 3 (tri) kaj 10 (dek) skribiĝas kaj elparoliĝas same en Esperanto kaj en la bretona. Kaj kvankam la numero 9 skribiĝas malsame (nav, naŭ), ĝia elporolo samas en ambaŭ lingvoj. Rimarku ankaŭ la samecon inter la aliaj numeroj.
Ĉu koincido? Mi opinias, ke ne ☺. Vi lernis ĝin en tiu ĉi blogo: Zamenhof estis sendube bretonisto.
![[info]](http://l-stat.livejournal.com/img/userinfo.gif){kind=small}
dominiko's journal
eo Tiu 
